Ngày 2 tháng 10, trận tranh hạng ba bóng đá nữ Á vận hội tại Nagoya, đội tuyển nữ Trung Quốc thua Hàn Quốc 0-1, chung cuộc đứng thứ tư, vuột huy chương. Chỉ 4 phút sau khai cuộc, Noh Jeong-yeong đánh đầu phá lưới, Hàn Quốc chớp nhoáng ghi bàn. Hiệp hai, Vương Sương cắt vào trong sút xa trúng xà ngang, Urgumula đối mặt sút lệch. Trung Quốc cả trận có thế mà không có bàn, chỉ còn nuốt trái đắng của một thất bại sát nút. Người trên mạng nói thẳng "khoảng cách nhìn là thấy". Câu này chói tai, nhưng không phải tự ti vô cớ, mà là một cách khái quát chính xác về thực trạng đội tuyển nữ Trung Quốc lúc này.
Chỉ nhìn số liệu, khoảng cách Trung-Hàn tưởng như rất nhỏ: xếp hạng FIFA Trung Quốc thứ 16, Hàn Quốc thứ 19, châu Á thứ 4 đối thứ 5. Kiểm soát bóng trận này cũng gần như chia đều, số cú sút 10-9 còn hơn một lần. Nhưng bóng đá không bao giờ nhìn "ai sút nhiều", chỉ nhìn "ai sút vào". Tỷ lệ dứt điểm trúng đích 3-2, bàn thắng 0-1, chỉ đúng nút thắt cốt lõi: ở chất lượng xử lý bóng trong khu vực then chốt, đội tuyển nữ Trung Quốc đã tụt lại sau đối thủ. Cả trận "có thế mà không có bàn", thậm chí cái gọi là "thế" cũng chủ yếu là những đường chuyền vô hiệu vòng ngoài, chứ không phải mối đe dọa thật sự xuyên phá và xé toạc hàng thủ.
Đáng cảnh giác hơn, thất bại này đập vỡ một lợi thế tâm lý được giữ hơn mười năm. Trước đó đội tuyển nữ Trung Quốc bất bại trước Hàn Quốc suốt 11 năm, và từ sau năm 2010 ở Á vận hội chưa từng thủng lưới trước Hàn Quốc. Ngày trước Hàn Quốc gặp Trung Quốc thường có "nỗi sợ Trung Quốc", mãi sau 2015 mới dần đảo ngược tâm lý. Trận này, đội tuyển nữ Trung Quốc tự tay kết liễu lợi thế tâm lý của chính mình. Hàn Quốc khai thác tình huống cố định ngay phút thứ 4 để ra đòn chớp nhoáng, thể hiện đúng năng lực thực thi chiến thuật "đánh khi đối phương chưa đứng vững, một nhát chí mạng". Khi gánh nặng lịch sử chuyển sang phía Trung Quốc, cán cân tâm lý của những lần đối đầu Trung-Hàn sau này không còn nghiêng về chúng ta.
Nhìn lại trận này, pha Vương Sương cắt vào trong trúng xà ngang là đường tấn công nguy hiểm nhất, nhưng điều đó cũng cho thấy mối đe dọa của Trung Quốc gần như toàn bộ treo trên vài khoảnh khắc lóe sáng của cá nhân ngôi sao. Khi Trương Lâm Diễm vắng vì chấn thương, sức sáng tạo đột phá bên cánh càng cạn. Pha đối mặt sút lệch của Urgumula là hình ảnh thu nhỏ của việc "khả năng cá nhân không chuyển hóa thành bàn thắng": chạy ra được cơ hội, nhưng thiếu bản lĩnh kỹ thuật để kết thúc ổn định dưới áp lực cao. Vấn đề bên phòng ngự còn chí mạng hơn. Bàn thua phút thứ 4 đến từ việc liên tiếp tranh chấp trên không thất bại ở tình huống cố định, còn ở bán kết gặp Triều Tiên, cả hai bàn thua cũng đến từ đá phạt và phạt góc. Phòng ngự tình huống cố định đã thành một căn bệnh hệ thống, chứ không phải sai lầm ngẫu nhiên.
Phải nói, đội tuyển nữ Trung Quốc hiện tại dường như đang kẹt ở một tầng giữa khó xử: gặp các đội như Việt Nam thì có thể mài chết đối thủ bằng hiệp phụ, nhưng trước Triều Tiên, Nhật Bản, Úc và cả Hàn Quốc thì thiếu cả khí thế tất thắng lẫn phương tiện để thắng. Ngày trước chúng ta dựa vào ý chí của "Đóa hồng thép" và khả năng cá nhân của ngôi sao để lấp khoảng cách. Nhưng khi trình độ chiến thuật tổng thể và hệ thống đào tạo trẻ của Hàn Quốc, Nhật Bản đã chín, việc đội tuyển nữ Trung Quốc tụt hậu ở tầng "bóng đá hệ thống" đã là sự thật nhìn là thấy.
Theo tôi, vị trí thứ tư này rõ ràng không phải bất ngờ, mà là một hồi chuông báo đến muộn. Nó cho thấy: nếu đổi mới kỹ chiến thuật và "tạo máu" ở khâu đào tạo trẻ không tăng tốc, thì trên sân chơi châu Á sau này, đội tuyển nữ Trung Quốc có khi đến cả "thua sát nút" cũng ngày càng khó. Kỹ chiến thuật đi xuống và sự đuối sức trước khung thành đã thành bài toán cần giải gấp. Chuông đã rung, thời gian để đội tuyển nữ Trung Quốc điều chỉnh không còn nhiều.
